Biologische zaadvaste zaden
De Zaderij is een organisatie waarin telers verbonden zijn die streven naar biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Alle telers zijn volledig biologisch of bio dynamisch gecertificeerd.
De Zaderij heeft tot doel het beheer van voedsel weer in eigen hand te nemen en niet de grote zaadbedrijven en supermarkten te laten bepalen hoe onze groente er uit komt te zien. De Zaderij veredelt diverse zaadvaste rassen die niet gepatenteerd of beschermd zijn met kwekersrechten. Hechte samenwerking is er met de stichting zaadvast die deze rassen ziet als openbaar cultureel erfgoed.
De groenterassen worden uitgezocht op smaak en voedingskwaliteit. Met de grootste zorg gedorst, zorgvuldig geschoond, op kwaliteit en kiemkracht (>90%) beoordeeld en uiteindelijk met de hand verpakt. Zonder DNA manipulatie of technologische ingrepen!
Wat is biodiversiteit en waarom is dat zo belangrijk?
Biodiversiteit wordt meestal beschreven als de “verscheidenheid aan leven, in allerlei vormen, op aarde”. Het omvat het aantal soorten, hun genetische variatie en de interactie van deze levensvormen binnen het ecosysteem.
Gezonde ecosystemen zorgen voor essentiële behoeften die wij als vanzelfsprekend beschouwen. Planten zetten bijvoorbeeld zonne-energie om en maken het beschikbaar voor andere levensvormen. Bacteriën en andere levende organismen breken organisch materiaal af tot voedingsstoffen die zorgen voor een gezonde bodem voor planten om in te groeien. Bestuivers zijn essentieel voor de voortplanting van planten, die garant staat voor onze voedselvoorziening. Het is onmogelijk om de exacte gevolgen van massale uitsterving voor mensen te voorspellen, maar we weten wel dat de diversiteit van de natuur ons in staat stelt om te gedijen. Biodiversiteit is een cruciale factor in de gezondheid van een ecosysteem. Hoe groter de variatie is in ons ecosysteem, hoe groter de capaciteit om schokken op te vangen en het leven te ondersteunen. Kort gezegd, biodiversiteit zorgt voor schone lucht, fris water, een goede kwaliteit van de bodem en de bestuiving van gewassen. Het helpt om klimaatverandering te bestrijden en ons eraan aan te passen en het vermindert de impact van natuurrampen.
Het belang van biodiversiteit is zeer groot, groter dan menigeen beseft!
In een VN-verslag gepubliceerd in 2019, werd gewaarschuwd dat één miljoen soorten, uit een geschat totaal van 8 miljoen, op het punt staan om uit te sterven, waarvan vele soorten al binnen enkele decennia. Sommige onderzoekers beweren zelfs dat we al halfweg de zesde massale uitsterving zijn in de geschiedenis van de aarde. Eerdere massa-uitstervingen zorgden voor het uitsterven van 60% tot 95% van alle soorten. Voor ecosystemen duurt het bovendien miljoenen jaren om van zo’n gebeurtenis te herstellen.
De Europese Commissie heeft in mei 2020 de nieuwe biodiversiteitsstrategie 2030 gepresenteerd, om de belangrijkste oorzaken van het verlies aan biodiversiteit aan te pakken en wettelijke bindende doelstellingen vast te stellen. Uiteindelijk is het doel om ervoor te zorgen dat tegen 2050 de ecosystemen van de wereld zijn hersteld, veerkrachtig en adequaat beschermd.
En hoe zit het met biodiversiteit in relatie tot ‘zaadvast’?De zaden business is momenteel hoog technologisch. Ons voedsel is nog nooit zo uniform geweest en veel groenten zaden zijn niet vrij beschikbaar om daarmee andere, nieuwe rassen te ontwikkelen. Het patent op deze rassen is in bezit van een paar grote spelers. Deze tendens zorgt voor verlies van biodiversiteit, van oude technieken en van ambachten. Somber gezegd; we eten ons op dit moment een weg naar de ondergang. Zaadecht, meestal zaadvast genoemd, betekent dat bepaalde eigenschappen vastliggen in het ras. Zaadvaste groenten hebben een hogere voedingswaarde, betere smaak en dragen optimaal bij aan biodiversiteit. Bovendien is dit ons erfgoed, generatie op generatie doorgegeven en meegegroeid met ons smaak. |
Een belangrijk voordeel van zaadvaste rassen is dat er altijd enige vorm van genetische variatie is tussen de planten op het veld en dat ziektes zich minder snel verspreiden dan bij de genetisch identieke planten van een F1-hybride-ras. Hierover straks meer. Met de nieuwe bio-verordening mogen biologische zaadvaste rassen meer variaties hebben en dus daarmee meer bufferend vermogen tegen ziektes. Een ander voordeel is dat telers die rassen zelf kunnen vermeerderen, steeds weer eigen zaaizaad kunnen winnen en opnieuw uitzaaien. De zaad productiecyclus kan dus eindeloos worden voortgezet, van generatie op generatie. Hierdoor kan een ras zich ook aanpassen aan veranderende omstandigheden zoals het klimaat. En het geeft telers ook keuzemogelijkheid en onafhankelijkheid van zaadleveranciers. Zaadvaste zaden zijn bovendien vrij van genetische manipulatie (GMO-vrij); zuivere zaden zonder kunstmatige ingrepen.
Tegenover zaadvast staan F1 hybride rassen. Een hybride ras is door de mens voorgeprogrammeerd. Daarbij worden met de computer resultaten van kruisingscombinaties in rekenprogramma´s uitgewerkt. Door inteelt en selectie van planten worden positieve eigenschappen vastgehouden in inteeltfamilies. De groentes zijn uniform en hebben vaak hetzelfde formaat, waardoor het goed in de schappen in de supermarkt past. Deze groente vormt weinig bijdrage aan biodiversiteit omdat elk plantje genetisch hetzelfde is. En de bedrijven die het ras hebben ontwikkeld hebben het feitelijk in eigendom zonder dat er vrije toegang is tot het genetisch materiaal. Hybridezaad heeft de wereldmarkt veroverd en de mens ervan afhankelijk gemaakt.
De feiten
Het percentage zaadvaste zaden en ook dus zaadvaste groenten is minimaal. Exacte cijfers zijn niet beschikbaar en schattingen variëren tot minder dan 1% tot maximaal 5% aan zaadvaste zaden. De verhouding is zoek en voor een gezondere aarde is het doel dat de helft van alle groentes die mensen consumeren uit de categorie ‘zaadvast’ gaat komen. Dan is er nog wel wat te doen. Er wordt inmiddels goed gelobbyd richting overheden en is de stichting Zaadgoed actief om meer aandacht te krijgen voor het belang van zaadvaste groenten. Een ander initiatief is het Reclaim the Seeds evenement. Een jaarlijks evenement wat aandacht vraagt voor zaadvaste groente, ooit begonnen als protest tegen de nieuwe EU-zadenwetgeving. Maar op dit moment ligt meer de focus op het verzet tegen patenten op gewassen en de dreigende introductie van weer een nieuw ras waarvoor DNA manipulatie is toegepast. En een enkele zaadleverancier levert zaadvaste zaden als toevoeging aan hun assortiment. De Zaderij in Bant is de enige partij in Nederland die uitsluitend zaadvaste zaden levert. De overtuiging dat zaadvaste groenten een belangrijk plaats in kunnen en moeten nemen voor verkrijgen van een goede biodiversiteit is een belangrijk drijfveer voor de Zaderij. De Zaderij wil samen met biodynamisch- en biologische boeren in Nederland, België en Duitsland zaadvaste rassen vermeerderen en ontwikkelen.
Wie streeft er niet naar een gezonde samenleving? Het antwoord laat zich niet raden. Er is nog wel een weg te gaan.
We hebben gekozen voor voedzame gewassen die voor beginners makkelijk te vermeerderen zijn. In het pakket zitten de peul, de sperzieboon, de spinazie, de snijbiet, de postelein en de tuinkers. De zaden kunnen in de zaaiperiodes gezaaid worden.
Amsterdamse Bak is de enige overgebleven Nederlandse zaadvaste vroege bospeen. Het ras is vroeg, dun en cylindrisch en in rijp stadium aan de top afgerond. Puur van smaak. Amfine is een van de weinige selecties die nog goed in stand gehouden wordt.
Ho-Mi is een mild smakende mosterdblad soort. Heerlijk om fijngesneden aan warme gerechten toe te voegen zoals stamppot of pasta. Rauw kan het blad ook gegeten worden. En ook de bloemknoppen zijn eetbaar.
Nuance is in Nederland al decennia hèt standaardras voor de teelt van andijvie en geeft een goede opbrengst. De kroppen zijn goed gevuld, goed gesloten aan de onderzijde en fijn van nerf.
Biologische Blad Kool - Red Russian Verwant aan de boerenkool met diep gekarteld blauwgroen blad met purperen glans en rode nerven. De smaak is zoet en een licht pittige boerenkoolsmaak
Bataviasla, met een gezond blosje, is de oervorm van ijsbergsla. Deze sla is, net als ijsbergsla knapperig, blijft lang fris, heeft een uitgesprokener smaak en is voedzamer. Vooral in de biologische teelt wordt Bataviasla steeds populairder.
- Gratis verzending vanaf 100 euro
- Vóór 14:00 uur besteld, doorgaans dezelfde dag verzonden!
- Officieel Husqvarna Premium Dealer in Nederland
40 jaar geleden is onze teler begonnen met suikermaïs te telen en de plant jaar op jaar te verbeteren. De mais is geselecteerd voor het Nederlandse klimaat en wordt heerlijk zoet. Voor een heerlijke maisschotel is de korrel van deze mais perfect.
Goudgele ronde tomaat met forse vruchten van ca. 75 gram. Zonneschijn is één van de weinige oude Nederlandse zaadvaste rassen. Het gewas is groeikrachtig en overzichtelijk. Het vruchtvlees is net als de vrucht goudgeel van kleur en heeft een goede smaak.
Tineke's spinazie is een speciale selectie van 7 oude rassen en geselecteerd door Tineke Alberts. De oude rassen zijn geselecteerd op droogte bestendigheid, op traag schieten, op wolf resistentie en op een hoge opbrengst door de grote bladeren.
Rudi is een helderrode ronde radijs voor de volle grond. De plant heeft stevig loof, de knol heeft een dun worteltje. De radijs barst niet snel, blijft lang stevig en is daardoor het hele volle grond seizoen te telen.
Een heerlijke doorpluk-spruit waarvan je ieder maand kunt oogsten. En omdat de bladeren de spruitje tegen vorst beschermt, kun je zelfs begin februari nog oogsten.
Stamslaboon Arosa is een sperzieboon met smakelijke vlezige peulen. De Arosa is speciaal geselecteerd voor de verse pluk die smaakt zoals een sperzieboon hoort te smaken. De peulen zijn draadloos, zeer mals, vlezig en niet te dun.
Het oude ras Rakker is verbeterd tot echte Rakker. Stokslabonen Rakker geeft een dik vlezige boon. Zeer productief hierdoor een absolute opbrengst-topper! Dit ras laat zich goed, met behoud van kwaliteit, in de diepvriezer bewaren.
Biologische Peul Lage Grijze Roodbloeiende - Westrupper. Tamelijk fijn peultje zonder vlies of draad. Knapperig en specifieke smaak. Traditionele eigen selectie van Tineke Albert
Thirza is een degelijke sla voor de zomer- en herfstteelt. De blonde krop is middelmatig groot en goed gesloten. Het blad is iets dik en stevig, sterk tegen broeirand en van onderen weinig gevoelig voor smet.
Kerstomaatje met ronde tot iets ovale vorm en een vruchtgewicht van ca. 20 gram. Een van de beste zaadvaste kerstomaatjes. Het gewas is groeikrachtig, overzichtelijk en prettig om in te werken.
De Janumer boon is afkomstig uit het Friese Janum. Het is een pronkboon, waarvan de jonge peulen gegeten worden als snijboon. De Janumer Pronkbean is een sterkgroeiende stokboon met donkere steel en fel oranje bloemen.
Snijbiet Gewone Groene met mals blad en dunne bladstelen. Het blad is vrij glad, de bladstelen zijn dun en de bladkleur is heldergroen. Snijbiet is tegenwoordig zeer populair, vooral in de biologische teelt
De Familie pompoen is een rankende pompoen met smaakvolle vruchten van gemiddeld 3 kilo. Het geeloranje vruchtvlees is iets kruimig en heeft een goede volle smaak. Deze pompoen heeft een hoge voedingswaarde en is heel erg lang houdbaar.
Het Wonder van Scheemda is een zoet doperwtje wat ook gedroogd heel smaakvol is. Zaadbedrijf Zwaan en De Wiljes in het Groningse Scheemda bracht het zo’n honderd jaar geleden op de markt, vooral voor volkstuiniers.
Biologische Courgette Mutabile. Een grote, rozetachtige plant met sterk gemarmerde bladeren en weinig gevoelig voor meeldauw, met donkergroene vruchten die zich goed laten oogsten.
Overige categorieën in Tuin & Terreinbeheer
Biologische zaadvaste zaden
De Zaderij is een organisatie waarin telers verbonden zijn die streven naar biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Alle telers zijn volledig biologisch of bio dynamisch gecertificeerd.
De Zaderij heeft tot doel het beheer van voedsel weer in eigen hand te nemen en niet de grote zaadbedrijven en supermarkten te laten bepalen hoe onze groente er uit komt te zien. De Zaderij veredelt diverse zaadvaste rassen die niet gepatenteerd of beschermd zijn met kwekersrechten. Hechte samenwerking is er met de stichting zaadvast die deze rassen ziet als openbaar cultureel erfgoed.
De groenterassen worden uitgezocht op smaak en voedingskwaliteit. Met de grootste zorg gedorst, zorgvuldig geschoond, op kwaliteit en kiemkracht (>90%) beoordeeld en uiteindelijk met de hand verpakt. Zonder DNA manipulatie of technologische ingrepen!
Wat is biodiversiteit en waarom is dat zo belangrijk?
Biodiversiteit wordt meestal beschreven als de “verscheidenheid aan leven, in allerlei vormen, op aarde”. Het omvat het aantal soorten, hun genetische variatie en de interactie van deze levensvormen binnen het ecosysteem.
Gezonde ecosystemen zorgen voor essentiële behoeften die wij als vanzelfsprekend beschouwen. Planten zetten bijvoorbeeld zonne-energie om en maken het beschikbaar voor andere levensvormen. Bacteriën en andere levende organismen breken organisch materiaal af tot voedingsstoffen die zorgen voor een gezonde bodem voor planten om in te groeien. Bestuivers zijn essentieel voor de voortplanting van planten, die garant staat voor onze voedselvoorziening. Het is onmogelijk om de exacte gevolgen van massale uitsterving voor mensen te voorspellen, maar we weten wel dat de diversiteit van de natuur ons in staat stelt om te gedijen. Biodiversiteit is een cruciale factor in de gezondheid van een ecosysteem. Hoe groter de variatie is in ons ecosysteem, hoe groter de capaciteit om schokken op te vangen en het leven te ondersteunen. Kort gezegd, biodiversiteit zorgt voor schone lucht, fris water, een goede kwaliteit van de bodem en de bestuiving van gewassen. Het helpt om klimaatverandering te bestrijden en ons eraan aan te passen en het vermindert de impact van natuurrampen.
Het belang van biodiversiteit is zeer groot, groter dan menigeen beseft!
In een VN-verslag gepubliceerd in 2019, werd gewaarschuwd dat één miljoen soorten, uit een geschat totaal van 8 miljoen, op het punt staan om uit te sterven, waarvan vele soorten al binnen enkele decennia. Sommige onderzoekers beweren zelfs dat we al halfweg de zesde massale uitsterving zijn in de geschiedenis van de aarde. Eerdere massa-uitstervingen zorgden voor het uitsterven van 60% tot 95% van alle soorten. Voor ecosystemen duurt het bovendien miljoenen jaren om van zo’n gebeurtenis te herstellen.
De Europese Commissie heeft in mei 2020 de nieuwe biodiversiteitsstrategie 2030 gepresenteerd, om de belangrijkste oorzaken van het verlies aan biodiversiteit aan te pakken en wettelijke bindende doelstellingen vast te stellen. Uiteindelijk is het doel om ervoor te zorgen dat tegen 2050 de ecosystemen van de wereld zijn hersteld, veerkrachtig en adequaat beschermd.
En hoe zit het met biodiversiteit in relatie tot ‘zaadvast’?De zaden business is momenteel hoog technologisch. Ons voedsel is nog nooit zo uniform geweest en veel groenten zaden zijn niet vrij beschikbaar om daarmee andere, nieuwe rassen te ontwikkelen. Het patent op deze rassen is in bezit van een paar grote spelers. Deze tendens zorgt voor verlies van biodiversiteit, van oude technieken en van ambachten. Somber gezegd; we eten ons op dit moment een weg naar de ondergang. Zaadecht, meestal zaadvast genoemd, betekent dat bepaalde eigenschappen vastliggen in het ras. Zaadvaste groenten hebben een hogere voedingswaarde, betere smaak en dragen optimaal bij aan biodiversiteit. Bovendien is dit ons erfgoed, generatie op generatie doorgegeven en meegegroeid met ons smaak. |
Een belangrijk voordeel van zaadvaste rassen is dat er altijd enige vorm van genetische variatie is tussen de planten op het veld en dat ziektes zich minder snel verspreiden dan bij de genetisch identieke planten van een F1-hybride-ras. Hierover straks meer. Met de nieuwe bio-verordening mogen biologische zaadvaste rassen meer variaties hebben en dus daarmee meer bufferend vermogen tegen ziektes. Een ander voordeel is dat telers die rassen zelf kunnen vermeerderen, steeds weer eigen zaaizaad kunnen winnen en opnieuw uitzaaien. De zaad productiecyclus kan dus eindeloos worden voortgezet, van generatie op generatie. Hierdoor kan een ras zich ook aanpassen aan veranderende omstandigheden zoals het klimaat. En het geeft telers ook keuzemogelijkheid en onafhankelijkheid van zaadleveranciers. Zaadvaste zaden zijn bovendien vrij van genetische manipulatie (GMO-vrij); zuivere zaden zonder kunstmatige ingrepen.
Tegenover zaadvast staan F1 hybride rassen. Een hybride ras is door de mens voorgeprogrammeerd. Daarbij worden met de computer resultaten van kruisingscombinaties in rekenprogramma´s uitgewerkt. Door inteelt en selectie van planten worden positieve eigenschappen vastgehouden in inteeltfamilies. De groentes zijn uniform en hebben vaak hetzelfde formaat, waardoor het goed in de schappen in de supermarkt past. Deze groente vormt weinig bijdrage aan biodiversiteit omdat elk plantje genetisch hetzelfde is. En de bedrijven die het ras hebben ontwikkeld hebben het feitelijk in eigendom zonder dat er vrije toegang is tot het genetisch materiaal. Hybridezaad heeft de wereldmarkt veroverd en de mens ervan afhankelijk gemaakt.
De feiten
Het percentage zaadvaste zaden en ook dus zaadvaste groenten is minimaal. Exacte cijfers zijn niet beschikbaar en schattingen variëren tot minder dan 1% tot maximaal 5% aan zaadvaste zaden. De verhouding is zoek en voor een gezondere aarde is het doel dat de helft van alle groentes die mensen consumeren uit de categorie ‘zaadvast’ gaat komen. Dan is er nog wel wat te doen. Er wordt inmiddels goed gelobbyd richting overheden en is de stichting Zaadgoed actief om meer aandacht te krijgen voor het belang van zaadvaste groenten. Een ander initiatief is het Reclaim the Seeds evenement. Een jaarlijks evenement wat aandacht vraagt voor zaadvaste groente, ooit begonnen als protest tegen de nieuwe EU-zadenwetgeving. Maar op dit moment ligt meer de focus op het verzet tegen patenten op gewassen en de dreigende introductie van weer een nieuw ras waarvoor DNA manipulatie is toegepast. En een enkele zaadleverancier levert zaadvaste zaden als toevoeging aan hun assortiment. De Zaderij in Bant is de enige partij in Nederland die uitsluitend zaadvaste zaden levert. De overtuiging dat zaadvaste groenten een belangrijk plaats in kunnen en moeten nemen voor verkrijgen van een goede biodiversiteit is een belangrijk drijfveer voor de Zaderij. De Zaderij wil samen met biodynamisch- en biologische boeren in Nederland, België en Duitsland zaadvaste rassen vermeerderen en ontwikkelen.
Wie streeft er niet naar een gezonde samenleving? Het antwoord laat zich niet raden. Er is nog wel een weg te gaan.























